Tuesday, June 16, 2026

Lesson 180: 52 Vocabularies; some important Dinka/ Thoŋjiɛ̈ŋ/Muɔnyjäŋ with short and fantastic definitions.

Wёl thɛɛr ku wёl jöt ke ceη wut ku ceη baai

1. Abïny: Ee kë yennë tɔk në mïïth cït yï cuïn.

2. Abëër: Aaye rɛp wën ye luɔk të cenë aruäth tem, Ku të cennë bel kɛp piny ku jɔl kë piɛɛr domic.

3. Acuutnhïïm: Aaye dëël ci keek ya tɛɛm nhïïm.

4. Adhäth: Ee cuïn de dhuk ye thaal në koth në dhïn yɔu wutic.

5. Akook: Ee kë ye muɔnyjäŋ rɛp ke tem ruɛ̈r ku ka yenë kuany ë thɔ̈u muɔi.

6. Akɔη: Aaye rɛp wën ye luɔk tueη.

7. Akɔiyɔ: Ee wäl ye cil yalthok/baai thok Ku Ka ye cam.

8. Alɛl: Eetän tiääi tɔ̈ në dhïn thok ka tiääi lääu në wut thok yenë dhuɔ̈k yuït thïn.

9. Alɔ̈ɔ̈k: Ee noon thin ë nhom mayen ku le nhom potpot ku keek cil këër.

10. Anuaan: ka anuɛɛn (të juëc keek): e kë dhal raan ka kɔc.

11. Apiöök: Ee tuŋ akɔ̈ɔ̈n ye ceŋ në kɔc kök ke ye kёde dhёёη/dhuëëŋ.

12. Apɛ̈lrääk/Alɔ̈knhïïm/Aparaak: Aaye röthi wën cï keek rääk nё ye runё.

13. Aŋul: Aaye rɛp ye keek com të cï aboor bɛ̈n ku tё cï piny dëu të cïn en abɛ̈ɛ̈r.

14. Aruäth: Aaye rɛp ye keek com këër ku lokkɛ̈ ruёër.

15. Atёtooŋ: Aaye rap ka anyol cï keek geet ku jɔ̈l kë toŋ.

16. Atɔ̈rɔ̈ɔ̈ŋ: Aaye ŋeei dït nyïn

17. Atolooŋ: Ee bë raan rɔt wëŋ ye nɔŋ kë looi ka kë nɛ̈k yen.

18. Atorooŋ: aaye tiim cï keek guaŋ ku bennë rooŋ ya töök.

19. Atɛ̈ny: Ee kë yennë cuïn laath Ku yuiiuë rap.

20. Awuɔ̈l: Ee wɛ̈ɛ̈r dïït ye deŋ kɛ̈ɛ̈ric ku ka yennë kɔc dek thïn muɔ̈i.

21. Awuro: Ee cuïn cï waac.Cuïn ci wuur ku jɔl wac.

22. Ayiɛl: Ee kool de raau ye nyaai të kɔ̈ɔ̈më rap.

23. Ayiɛ̈ɛ̈r: Ee abïk ye piɔ̈k bei në rap kɔ̈ɔ̈th,ku ka ye cam ëyadɛ̈.

24. Biɔɔŋ: Ee biɔ̈ŋ ëye ceŋ thɛɛr ke ye alath.

25. Cuiriith: aaye tiim thoi kɔ̈ɔ̈th cï riɛl.

26. Cuɛl: Ee yuen cï yïïr në biɔ̈ŋ de woη/ weŋ ku benë woη/ weŋ ya mac.

27. Dhɔ̈lciɛ̈ɛ̈th: Aaye dhɔ̈l  wën ye raan ëbɛ̈n cath, ke tëëk/war/wat thïn.

28. Dhuŋbaai: Ee dhuŋ wën ye tɔ̈ baai, ku ke mac në ɣɔ̈k ku thök ëyadë luak.

29. Dhuŋwut: Ee dhuŋ wën ye tɔ̈ wut, ku ke mac në ɣɔ̈k ku kee dhïn raak.

30. Ducum: Ee tim yenë com në rap.

31. Göröŋ (Görööŋ): Ee kë ye muɔnyjäŋ rɛp ke tɔ̈u thïn muɔ̈i.

32. Juilik: Ee waan de nyuɔ̈m.

33. Kёŋ(Këëŋ): aaye tiim ye keek wɛɛi piny ɣöt thok ku jɛ̈lë ke ɣöt gäär ago aŋu cië lɔ ɣöt.

34. Kɛɛu: Ee län tɔ̈ roor ku keek guɔ̈p mayen cï man de lɔ̈ɔ̈c. Ku yennëka dït nё lɔ̈ɔ̈c.

35. Kɔmjuilik/kömjuilik: Ee kömyöi de nyuɔ̈m.

36. Köm/Kömyööi: Ee pat ё roŋ ё thɔ̈i yennë kuarjai(kuarjaac ) tɔ̈ thïn.

37. Kör: Ee dhïn thin ye tɔη nё thïndït kɔ̈u ku ka yennë miɔ̈ɔ̈r ke ɣɔ̈k mac në ye kɔ̈u.

38. Luuŋ: Ee adiit yennëka ye thɔ̈ɔ̈th ku ka ye ceŋ në kɔc cin.

39. Lɔ̈ɔ̈m: Ee yuɔɔm de lɔ̈m de woŋ yennëka ye lööm Ku benë lauk kutic.

40. Mayɔm: Ee wäl ye dek të cï aɣaarnhom/ maläria raan dɔm.

41. Miɔ̈ɔ̈th:Ee noon ye ruath piiny në wut thok ku ka ril arëtic ace kɔ̈u dac ye tuɛny.

42. Nuak/Nuaŋ akɔcɔk: Ee tim yennë kɔcɔk döök.

43. Pëm: Ee kän ye wɛc piny domyic Ku bïnë dit ya tiit.

44. Piɔ̈ɔ̈t: Ee tim yennë piɛ̈ɛ̈t në lɔ̈i ke ɣɔ̈k wutic ku luak ëyadɛ̈.

45. Puɔ̈t: Ee noon ye cil keek dït kɔ̈u në non yiic ku ke ŋuäc ke nyïr arëëtic.

46. Raaudiit: Ee noon ye cil në pulic ruëër ke cït man de raau ku ka ye dit cam.

47. Radεε: Ee kë yennë nyum yïk në ye kɔ̈u ku bï keek riɛr thïn.

48. Rɔ̈i-yääth: Aaye rɔ̈i ke thɔ̈u ëke piɔc keek cäp.

49. Tïït: Ee Tim tɔ̈ roor yennë piɔ̈nh de wac Ku dek ke ye wäl de aɣaarnhom/maläria.

50. Tɔ̈r: Ee noon ye cil ke rir ku nhom de aye looi kee ye wɛ̈c yennё piny wec.

51. Wacaai: Aaye  rɔ̈i ke thɔ̈u ka  rɔ̈i ke akan cï waac.

52. Wuɔ̈ɔ̈m: Ee wɛ̈ɛ̈r/piɔu de woŋ/weŋ cï dëu ku jɔl döη ke ye arop lɔyic roηroη.

No comments:

Post a Comment