Genesis (Gɔ̈c) 1:1-31: The Beginning

Gɔ̈c ëgɔɔcë käŋ ëciɛkë Nhialic nhial ku piny. 2 ku cïn Pinynhom käŋ lɛ̈ɛ̈unhom; tɔ̈ cuɔl në pïunhïïm:ku ye Jɔŋdïït de Nhialic tëëk në piäunhon. 3 Go Nhialic jam, yennë ɣɛɛr tɔ̈; go ɣɛɛr tuɔ̈l. 4 Go Nhialic ɣɛɛr ŋëm në piɛth: ku tek ɣɛɛric në cuɔl. 5 ku cɔk Nhialic ɣɛɛr ye Akɔ̈l, ku cɔk cuɔl ye Wɛ̈ɛ̈r. ku thëi ke miäkduur aaye aköl tök.

6 Go Nhialic jam, yennë kaam tɔ̈ në piäuciɛlic, ku në tek pïu. 7 Go Nhialic kaam cak,ku tek pïukɛ̈ në kaam baŋ nhial , ku pïukɛ̈ në kaam baŋ piiny: go tɔ̈ yeya. 8 Ku cɔk Nhialic kaam ye Nhial. Ku thëi ke miäkduur aaye aköl keerou. 9 Go Nhialic jam, yennë piäu tɔ̈ në pinythar në mät në të tök, ku në të ɣer tul: go tɔ̈ yeya, 10 Ku cɔk Nhialic të ɣer ye Piny; ku cɔk män de piäu ye Baar: go Nhialic ŋëm në ye këpiɛth. 11 Go Nhialic jam, Yennë piny cil në noon, ku në wɛl ye luɔk në nyïïn, ku në tiim ye luɔk ka nɔŋ yiic nyïïn, ye luɔk në luɔkden, në Pinynhom: go tɔ̈ yeya.

12 Go piny cil në noon ku në wɛl ye luɔk në nyïïn, ye luɔk në luɔkden ku në tiim ye luɔk në ka nɔŋ yiic nyïïn, ye luɔk në luɔkden. Go Nhialic ŋëm në ye këpiɛth. 13 Ku thëi ke miäduur aaye aköl keediäk. 14 Go Nhialic jam, Yennë kaɣer tɔ̈ në kaam Nhial, bïk akɔ̈l tek ku wɛ̈ɛ̈r; ku në ke tɔ̈ bïk käŋ ya nyuɔɔth, bïk akɔ̈l ya tek ku run. 15 Ku në ke tɔ̈ bïk käŋ meer në kaam nhial bïk ya ruɛɛr në Pinynhom: go tɔ̈ yeya. 16 Go Nhialic kaɣeer dït keerou cak, bï kë ŋuän tɔ̈ akɔ̈l, ku bï kë koor tɔ̈ në wɛ̈ɛ̈r, ku kuel ëya. 17 Go Nhialic ke tääu në kaam nhial, bïk ruɛɛr në Pinynhom, 18 bïk naŋ riɛɛr në akɔ̈l ku wɛ̈ɛ̈r, ku bïk ɣɛɛr tek kennë cuɔl: go Nhialic ŋëm në ye këpiɛth. 19 Ku thëi ke miäkduur aaye aköl keeŋuan. 20 Go Nhialic jam, Yennë piäu Thiäŋ në kapïr, ku në diɛt cath nhial në Pinynhom në kaam nhial.

21 Go Nhialic kagök ke Baar cak, ku kapïr, Kedhia cath në pïu yiic në cit cäŋ ëciɛkë keek,ku diɛt nɔŋ wuɔ̈k në cït cäŋ ëciɛkë keek, go ŋëm në ye këpiɛth.

22 Go Nhialic ke theei, jiɛɛm, Ye we bï mïthkuɔ̈n dhiëëth ke ke juiëc, ku we bï kut, ku thiäŋkɛ̈ piäu de baar, ku në diɛt kuɔ̈t ëya në Pinynhom. 23 Ku thëi ke miäkduur aaye aköl keedhiëc.

24 Go Nhialic jam, Yennë piny dhiëth kapïr në cït cäŋ ëciɛkë keek, yï ɣɔ̈k ku kamol piiny ku läi ke Pinynhom në cït cäŋ ëciɛkë keek: go tɔ̈ yeya. 25 Go Nhialic läi ke Pinynhom cak në cït cäŋ ëciɛkë keek: Go Nhialic ŋëm në ye këpiɛth,

26 Go Nhialic jam, ye cakku raan ke thöŋku röth: ku në nɔŋ riɛɛr në rec bɛɛr, ku diɛt nhial, ku ɣɔ̈k,ku Pinynhom ëbɛ̈n, ku kamol Kedhia në Pinynhom. 27 Go Nhialic raan cak ke thɔ̈ŋ rɔt, ciɛk Nhialic ke ye kɛ̈ɛ̈rëde: yï moc ku tik kekka ke ciɛkke. 28 Go Nhialic ke theei,ku yöökke,  Ye we bï mïthkuɔ̈n  dhiëëth ke ke juiëc, ku we bï kut, ku thiäŋkɛ Pinynhom, ciɛ̈ŋkë në riɛɛrduɔ̈n në Pinynhom ku naŋkë riɛɛr në rec bɛɛr, ku diɛt nhial, ku kapïr Kedhia cath në tiɔpnhom.

29 Go Nhialic jam,Ye ŋɛ̈mkɛ̈, we ca yiɛ̈n wal Kedhia ye luɔk në nyïïn tɔ̈ në Pinynhom ëbɛ̈n, ku tiim Kedhia ye luɔk në k nɔŋ yiic nyïïn, aabï tɔ̈, aabï ya ya mïïthkuɔ̈n: 30 Ku wäl ŋök ëbɛ̈n ee miɛ̈th de läi ke Pinynhom Kedhia, ku diɛt nhial Kedhia, ku kamol Kedhia, në Pinynhom nɔŋ yiic wëi: go tɔ̈ yeya. 31 Go Nhialic ka cïke cak Kedhia ŋëm, ke ke ye kapiɛth arët. Ku thëi ke miäkduur aaye aköl keedhetem.

Genesis (Gɔ̈c) 2:15-17; 3:1-7

15 Go Nhialic Yekoba go moc laar, ku tɛ̈ɛ̈u dom de Eden bï ya puur ku tiit.

16 Go Nhialic moc yɔ̈ɔ̈k, ye yïn bï ya cam në tiim ke dom kedhia tëcïn kë pën yïn,

17 ku tim de nyïc, de nyïny piath ku rɛ̈ɛ̈c, acïï bï cam:kööl ciɛm yïn en, ke yïn thou nëyic.

3: 1-7 ku këroor ee nyic dhuɔ̈m në läi roor kedhia cï Nhialic Yekoba ke cak. Go tik thïc,ye jam Nhialic, ye cäk tiim ke dom bï ya cam kedhia?

2 Go tik këoor yɔ̈ɔ̈k,Ye luɔk de tiim ke dom aalëukuke në cäm:

3 ku luɔk de tim tɔ̈ në dom ciɛlic, yennëka cï Nhialic lueel, Ye kacäk bï ya cam,ku cak jak, duɔ̈k ke we bï thou.

4 Go këroor tik yɔ̈ɔ̈k, Ye we cïï thou ëcök;

5 anyic Nhialic lan na camkɛ̈ ye, ke we bï wenyïin liep në kööl ciɛm we ye, ku bäk ciɛ̈t Nhialic, bäk piath ku rɛ̈ɛ̈c nyic.

6 Ana ye tik ye ŋëm tim në piɛth në cäm, ku piɛth në kɔc nyïïn,ku kɔɔr në yepiɔ̈u bï ye cɔk nyic käŋ, ke löm nyinde , ku ciɛm; ku yïn monydeen tɔ̈ ke ye; go cam ëya.

7 Go nyïinken röth liep, ku nyickɛ̈ lan tɔ̈ keek në kecin; gokï apäm de ŋaap cuëëc, ku cɔkkï ye biɔɔŋ.

Jam Atemtem de yï Abiɛldït ku Nyïïr

Ee Abiɛldït yennëke Nyïïr jäl yök keke mɛ̈t ë muɔɔŋ,
Go nyan tök jäl lueel ye Nyïïr raa! Go Nyïïr gam ye weei!
Jamden ëkë piɛŋkɛ̈:
Nyan tueŋ: Yeŋö na cï moc cï ciɛ̈th dɔm keka joot abï nhiaan lɔtilil?
Nyan de rou: Yen acee këdɛ̈ yen joot të dɔmë ciɛ̈th ye,

ee këdɛ̈ yennëka cïï nhian röth duɔ̈ɔ̈t në rääl amook kɔ̈u, ke na dɔm ciɛ̈th ke ka miit abï lɔtilil.
Abiɛldït: Go dɔl jäl nɔ̈k ku jɔl keek thiëëc, ye ka nɔŋ kë ba thiëc week nyïïr,

Kara ye nya ye joot yedɛ̈ të cï ciɛ̈th ye dɔm?
Abiɛldit: Ku jɔl jam ye muɔɔŋ rɛɛc ë ŋö ëkënnë ka nyïir?

Thuɔŋjäŋ (Dinka) Perfect verb tense is used to show an action that is complete and finished, and this tense is expressed by adding one of the auxiliary verbs — aacï/cï/cïk = have, acï = has, or cï/aacï/acï = had to the past participle form of the main verb.

1. Ɣɔn ye cï ɣɔk raak, go lɔ baai le rääk= and when he had milked the cows, he went home to initiated (Past perfect tense).
2. Röth thii eke cï rääk = the young men had been initiated. (Past perfect tense).
3. Kɔc eke cï rääk = the people had been initiated (past perfect tense).
4. Gokï cuɔ̈k le rääk = But they would not initiate (past perfect tense).
5. Röth thii aake cï keek rääk në pɛ̈i kee diäk = The young men have been initiating for three months (present perfect progressive)
6. Diäär aacï mïïthken juiir = the women have prepared their dinner (Present perfect tense).
7. Yen acï miɛ̈thde juiir = She has prepared her dinner (Present perfect tense).
8. Keek ee të cïk juiir thɛɛr = they would have prepared long ago (Present perfect tense).
9. Wën ye cï cuïn thaal, go töny puɔth = and when she had cooked food, she dropped the pot (Past perfect tense).
10. Na ye cï ye lööm, go miɛ̈th thaal= and when she had taken it, she cooked the dinner. (Past perfect tense).

Thuɔŋjäŋ some of the tenses to use in writing and speaking. 

Simple present tense

1 Aya luel = I say
2 Ayï luel = you say
3 Ayeku luel = we say
4 Ayekɛ̈ luel = they say
5 Yen aye luel = He says
6 Yen aye = She says

Present participle tense

1 Ɣɛn aca lueel = I have said
2 Yïn aca lueel = you have said
3 Wuɔɔk acuu lueel = we have said
4 Keek acï lueel = they have said
5 Yen acï lueel = He has said
6 Yen acï lueel = She has said

 Present continuous tense

Aluɛɛl = I’m saying
Yïn aluel = You are saying
Aluelku = We are saying
Aluelkɛ̈ = They are saying
Yen alueel = He is saying
Yen alueel = She is saying

Present perfect continuous tense

Aca dac lueel = I have been saying
Yïn aca dac lueel = You have been saying
Acuu dac lueel = We have been saying
Keek acïk dac lueel = They have been saying
Yen acï dac lueel = He has been saying
Yen acï dac lueel = She has been saying

 Past

Simple past tense

1. Aca lueel = I said
2. Aca lueel = You said
3. Acuu lueel= We said
4. Keek acëlueel = They said
5. Yen acëlueel =He said
6. Yen acëlueel = She said

Past participle tense

1. Ɣɛn aca lueel = I had said
2. Yïn aca lueel = You had said
3. Wuɔɔk acuu lueel = We had said
4. Keek aacï lueel = They had said
5. Yen acï lueel = He had said
6. Yen acï lueel = She had said

Past perfect continuous

1 E ca dac lueel = I had been saying
2. Yïn eca dac lueel =You had been saying
3. E cuu dac lueel =We had been saying
4. Keek ecï dac lueel = They had been saying
5. Yen ecï dac lueel = He had been saying
6. Yen ecï dac lueel = She had been saying

 Future continuous

1. Ɣɛn aba ya lueel = I will be saying
2. Yïn aba ya lueel = You will be saying
3. Wuɔɔk abuk ya lueel =We will be saying
4. Keek abïk ya lueel = They will be saying
5. Yen abï ya lueel = He will be saying
6. Yen abï ya lueel = She will be saying

 Proverbs to digest in your own language =  Kɛ̈ɛ̈ŋ ke Thoŋdu bï ke rɔt miɛ̈ɛ̈th në keek në nyindhiɛ. 

1. Miɔ̈c ee kë de Nhialic.
2. Nhiɛ̈ɛ̈r ace puɔ̈k kennë dɔ̈ɔ̈r, aaye cath në tök.
3. Riɛ̈nythii aye theek në riɛrde, ku louë-nhom ee dhëëŋ ë raandït.
4. Thɔ̈nnë rɔt Nhialic në ka kuun ye keek tak, yennëka bïk keek röth nyic looi
5. Tiŋ ye atët acïi deŋ ɣönde ye pikic ku mïthke aacïï yuiir keek ye nɔ̈k.
6. Tiŋ ye moc luɔ̈i ciɛɛu baai, acït ɣön ye kuëër.
7. Paan rɛɛcë moc baai, acït luaŋ nɔŋic thök cïn thok thïïk.
8. Muɔ̈th ye yïn gɔ̈k, yen anhiar yïn.
9. Wɛ̈ɛ̈të mɛnhdu bë dït ke cïn riɔ̈ɔ̈c, ku na pɛ̈l ke cï wëët, ke ka ca kuɔny cök në thouic.
10. Nhom ye tak, acït gun cï tääuic miök.

Thandeei ke luɔɔi = Sundays 

1. Bɛ̈n (N) = Advent
2. Dhiɛ̈ɛ̈th = Christmas
3. Nyooth = Epiphany
4. Thïïl = Lent (V) =
5. Wik lɔjik (N Holy Week 
6. Jönrɔt (N) = Easter
7. kööldiäŋdït/ aköl thiɛ̈ɛ̈r diëc = Pentecost

 

The ten most vital organs of the Body Essential to Human Life in Thuɔŋjäŋ!
Singular 
1. Dɛ̈l = Skin
2. Nyith = Brain
3. Piɔ̈u = Heart
4. Ro/Rok = Kidney
5. Cuɛ̈ny = Liver
6. Tak = Pancreas
7. Yäc = Stomach
8. Cïïn thii = Small intestine
9. Cïin dït = Large intestine
10. Gɔ̈yɔ̈k = Lung

The ten most vital organs of the Body Essential to Human Life in Thuɔŋjäŋ!

Plural

1. Dël = Skins
2. Nyith = Brains
3. Piɔ̈ɔ̈th = Hearts
4. Ruɔk = Kidneys
5. Cuäny = Livers
6. Täk = Pancreases   
7. Yäc = Stomachs
8. Cïn thii = Small intestines
9. Cïn dït = Large intestines
10. Gɔ̈yɔ̈ɔ̈k = Lungs

Wёl jöt ke Thuɔŋjäŋ = The Thoungjang new vocabulary

Abïny: Ee kë yennë tɔk, ku ka ayennë gɛm në pïu.
Abɛ̈ɛ̈r: Aaye rɛp wën ye luɔk të cenë aruäth tem.
Acuutnhïïm: Aaye dëël ci keek ya tɛɛm nhïïm piny ka cï nhïïm cop.
Adhäth: e cuïn de dhuk ye thaal në koth në dhïn yɔu wutic.
Akok: e kë ye muɔnyjäŋ rɛp ke tem ruɛ̈r ku ka yenë kuany ë thɔ̈u muɔi.
Akɔη: Aaye rɛp wën ye kan luɔk tueη ke raap ŋoot, ku ke kë tueŋ.
Akɔiyɔ: Ee wäl ye cil yalthok/baai thok.
Alɛl: Ee tän tiäi tɔ̈ në dhïn thok ka tiäi lääu në wut thok yenë
Alɔ̈ɔ̈k: Ee noon thïn ë nhom mayen ku le nhom potpot ku keek cil ruëër.
Anuaan: ka anuɛɛn (të juëc keek): e kë dhal raan ka kɔc.
Apiöök: Eetuŋ akɔ̈ɔ̈n ye ceŋ në kɔc kök ke ye kёde dhёёη/dhuëŋ.
Apɛlrääk/Alɔ̈knhïïm/Aparaak: Aaye röthi wën cï keek rääk ku cïï ber ya luui në ka ke mïth.
Aŋul: Aaye rɛp ye keek puur/com të cï aboor bɛ̈n ku tё ci piny dëu.
Ariɛɛm: Ee të cï tooc dëu ku jɔl aguɔt/aruɔr riɛr keka jɔl ɣɔ̈k riaam.
Aruäth: Aaye rɛp ye keek com këër ku lokkɛ̈ ruёr.
Atёtooŋ: Aaye raap ka anyol cï keek geet ku jal kë toŋ.
Atɔ̈rɔ̈ɔ̈ŋ: Aaye ŋeei ke cuïn cï döŋ ke kee dït nyïïn
Atolooŋ: ee bë raan rɔt wëŋ ye nɔŋ kë looi ka kë nἕk yen.
Atorooŋ: aaye tiim cï keek guaŋ ku benë keek ya töök në roŋ ke thɔ̈u.
Atɛ̈ny: Ee kë cuëëc në nyiɛth ku ka yennë cuïn laath.
Awuɔ̈l: Ee wɛ̈ɛ̈r dïït ye deŋ këëric ku ka yennë kɔc ku Ɣɔ̈k dek thïn muɔ̈i.
Awuro: Ee cuïn cï waac, Ka Cuïn ci wuur ku jɔl wac.
Ayiɛl: Ee kool de rau ye nyaai të kɔ̈ɔ̈më rap.
Ayiɛ̈ɛ̈r: Ee abïk ye piɔ̈k bei në rap kɔ̈ɔ̈th.
Biɔɔŋ: Ee biɔ̈ŋ ëye ceŋ thɛɛr ke ye alaath.
Cuiriith: aaye tiim thoi kɔ̈ɔ̈th cï riɛl.
Cuɛɛl: Ee yuïn cï yïïr në biɔ̈ŋ de woη/ weŋ ku benë woη/ weŋ ya mac.
Dhɔ̈lciɛ̈ɛ̈th: Aaye dhɔ̈l ye raan ëbɛ̈n kee tëëk/war.
Dhuŋbaai: Ee raan kën këdɛ̈ detic.
Dhuŋwut: Ee raan pelnyin/nyic käŋ
Ducum: Ee tim yenë com në rap.
Göröŋ (Görööŋ të juiëc keek): Ee kë ye muɔnyjäŋ rɛp ke tɔ̈u thïn muɔ̈i.
Juilik: Ee waan de nyuɔ̈m wën yen në nyin de nyuɔ̈m luɔk në ye kɔ̈u.
Kёŋ (këëŋ të yen tök): aaye tiim ye keek wɛɛi piny ɣöt thok ku jɛ̈lë ke ɣöt gäär.
Kɛɛu: Ee län tɔ̈ roor ku ke guɔp mayen cï Mande lɔ̈ɔ̈c ku yennë ka dït nё lɔ̈ɔ̈c.
Kɔmjuilik: Ee kömyöi de nyuɔ̈m.
Kömyööi: Ee (pät) pän ё roŋ ё thɔ̈I ka pän de tɔŋpiiny.
Kör: Ee dhïn thin ye tɔη nё thïndït kɔ̈u ku ka yenë miɔ̈ɔ̈r mac në ye kɔ̈u.
Luuŋ: ee adiit, adin ye ceŋ në kɔc cin.
Lɔ̈ɔ̈m: Ee yuɔɔm de lɔ̈m de woŋ yennë ka ye lööm bennë lauk ya kutic. Në luak acie kutic në wɛ̈c.
Mayɔm: Ee wäl ye dek të ci aɣaarnhom/ maläria raan dɔm.
Miɔ̈th: Ee noon ye ruath piiny në wut thok ku ka ril arëtic ace kɔ̈u ye dac tuɛny.
Nuak/Nuaŋ akɔcɔk: E timkë yennë kɔcɔk dök.
Pëm: Ee kän ye wɛc piny domyic bïnë dit ya tiit.
Piɔ̈ɔ̈t: Ee tim yennë piɛ̈ɛ̈t në lɔ̈ɔ̈i kee ɣɔ̈k wutic ku luak.
Puɔ̈t: Ee noon ye cil keek dït kɔ̈u në non yiic ku ke ŋuäc ke nyïr
Raaudiit: Ee noon ye cil në pulic ruëër ke cït man de raau ku ka ye dit cam.
Radεε: Ee kë yenë nyum yïk në ye kɔ̈u ku bi keek riɛr thin.
Rɔ̈i yääth: Aaye rɔ̈i ke thɔ̈u ëke piɔc keek cäp.
Tïït: Ee Tim tɔ̈ roor yennë piɔ̈nh de dek ke ye wäl de aɣaarnhom/maläria.
Tɔ̈r: Ee noon dɛ̈ ye cil ke rir ku nhom de aye looi kee ye wɛ̈c yennё piny wec.
Wacaai: aaye rɔ̈i ke thɔ̈i ka rɔ̈i ke akan cï waac.
Wuɔ̈ɔ̈m: Ee wɛ̈r ka piɔu de woŋ/weŋ cï dëu ku jɔl döη ke ye arop lɔyic roηroη.